راه و رسم امر به معروف و نهی از منکر

حضرت ابراهیم علیه‌السلام بسیار مهمان‌دوست و مهمان‌نواز بود و هیچ‌گاه بدون مهمان غذا نمی‌خورد. اگر هم مهمانی در خانه نداشت بیرون می‌رفت و از رهگذران دعوت می‌کرد به مهمانی‌اش بیایند. طبق معمول، روزی مهمانی را دعوت کرد. حضرت ابراهیم علیه‌السلام «بسم الله الرحمن الرحیم» گفت و شروع به غذاخوردن کرد، ولی مهمان تازه‌وارد بدون «بسم الله» شروع کرد. حضرت ابراهیم علیه‌السلام به او فرمود: «چرا بسم الله نگفتی؟» مهمان گفت: «الله کیست؟ من خدایی نمی‌شناسم و به خدایی اعتقاد ندارم». حضرت ابراهیم علیه‌السلام فرمود: «برای من بسی ناگوار است که با انسان مشرک و خدانشناسی هم‌غذا شوم». مهمان ناراحت شد و غذانخورده از مجلس حضرت ابراهیم علیه‌السلام خارج شد. بلافاصله فرشتۀ وحی نازل شد و گفت: «خداوند می‌فرماید من هفتاد سال است به این مهمان مشرک غذا و زندگی می‌دهم و تمام نیازمندی‌هایش را تأمین می‌کنم، بدون اینکه از ایمانش بپرسم. یک روز غذای او را به تو حواله کردم. او را از در خانه‌ات با ناراحتی بیرون کردی؟»

حضرت ابراهیم علیه‌السلام به‌شدت نگران شد و خود را به مهمانش رساند؛ از او معذرت‌خواهی کرد و با اصرار و احترام تمام، او را به منزل برگرداند. مهمان گفت: «من غذا نمی‌خورم تا علت پشیمانی‌ات از این رفتار را بدانم». حضرت ابراهیم علیه‌السلام فرمود: «وقتی از در خانه‌ام بیرون رفتی خدای من بسیار ناراحت شد و مرا سرزنش و نکوهش کرد که چرا مخلوق مرا از در خانه‌ات راندی؛ من هفتاد سال است که از او پذیرایی می‌کنم و از ایمانش نمی‌پرسم». مرد مشرک گفت: «عجب خدای مهربانی داشتم و نمی‌دانستم! مروت و انصاف نیست که چنین خدایی را نپرستم. مرا با این خدا آشنا کن و راه و رسم بندگی و عبادت این خدا را به من بیاموز تا من هم از بندگان خاص این خدای مهربان باشم. من عاشق چنین خدایی هستم».

قرآن مجید، خطاب به پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله می‌فرماید: «ای پیامبر! مردم را با حکمت و اندرز نیکو به ‌راه پروردگارت دعوت کن و با بهترین روش‌ها با ایشان گفت‌وگو کن و با مخالفان به طریقی که بهتر است گفت‌وگو کن؛ پروردگارت به کسانی که از راه او منحرف شده‌اند داناتر و ‌آگاه‌تر است و هدایت‌شدگان را هم به‌خوبی می‌شناسد».^۲

پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله می‌فرمایند: «خداوند انسان‌های گشاده‌رو را دوست دارد و با افراد ترش‌رو و تلخ‌گوشت دشمن است».^۳