در قضاوت شتاب نکنیم!

مرد سرمایه‌داری در شهری زندگی می‌کرد و به هیچ مستمند و نیازمندی کمک نمی‌کرد. فرزندی هم نداشت و با همسرش به‌تنهایی زندگی می‌کرد. در همان محله قصابی بود که سرمایۀ چندانی نداشت، اما مردی خیرخواه، نیکوکار و بخشنده بود و به هر بینوایی که نیازمند بود گوشت رایگان می‌داد. مردم از مرد ثروتمند گله‌مند بودند؛ زیرا اهل خیر و بذل و بخشش نبود و اگر گاهی به او می‌گفتند چرا به مستمندان این شهر‌ و محله کمک نمی‌کنی با احترام می‌گفت زندگی هر کس به خودش مربوط است.

آن مرد ثروتمند مریض شد. هیچ کس به عیادتش نرفت و به او بی‌مهری کردند. در گوشه‌ و کنار شهر می‌گفتند او که خیرش به کسی نمی‌رسید! اگر بمیرد بهتر است! مرد در تنهایی فوت کرد و هیچ کس به تشییع جنازه‌اش نرفت. همسرش او را به‌تنهایی دفن کرد. از فردای آن روز، دیگر قصاب به هیچ نیازمندی گوشت رایگان نداد و گفت: «کسی که پول آن گوشت‌های رایگان را می‌داد فوت کرد». مردم شهر از قضاوتشان دربارۀ آن مرد نیکوکار گمنام متأسف شدند. نزد همسرش رفتند و به او فوت چنین مرد خیّر و نیکوکاری را تسلیت گفتند. عالم شهر گفت: «از رفتارمان با آن شخص درس عبرت بگیریم و دیگر در حق هیچ کس جاهلانه قضاوت نکنیم».

قرآن مجید می‌فرماید: «اِجْتَنِبُوا كَثِيراً مِنَ الظَّنِّ إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ؛^۱ از بسیاری از گمان‌ها [در حقّ مردم] بپرهیزید؛ زیرا برخی از گمان‌ها گناه است».