سرقت در لباسِ گران‌فروشی

یونس بن عبید، از علما، دانشمندان و راویان احادیث قرن دوم هجری، در بصره مغازۀ پارچه‌فروشی داشت. روزی برای انجام فریضۀ نماز به مسجد رفت و برادرزاده‌اش را به جای خود در مغازه گذاشت. مردی از شهرهای اطراف بصره برای خرید لباس به او مراجعه کرد و لباسی را برای خرید انتخاب کرد. برادرزاده‌اش لباسی را که دویست درهم بود به چهارصد درهم به او فروخت. خریدار در بین راه برگشت با جناب یونس مواجه شد و لباسی را که خریده بود به او نشان داد و از او تشکر کرد. یونس پرسید: «این لباس را به چه قیمتی خریده‌ای؟» خریدار گفت: «چهارصد درهم». یونس گفت: «قیمت این لباس دویست درهم است. برگرد و اضافۀ پرداختی‌ات را دریافت کن». خریدار گفت: «من با رضایت خودم این مبلغ را دادم. در منطقۀ ما ارزش این لباس پانصد درهم است». یونس گفت: «خیرخواهی و راستی و درستی در معاملات بهتر از دنیا و مال و منال آن است».

خریدار برگشت و خوشحال و مسرور دویست درهم اضافی را دریافت کرد و دعاکنان خداحافظی کرد و رفت. یونس برادرزاده‌اش را مؤاخذه کرد که: «از گران‌فروشی شرم نمی‌کنی؟» برادرزاده‌اش گفت: «خریدار به این مبلغ راضی و خشنود بود». یونس گفت: «آیا سزاوار است چیزی را که برای خودت نمی‌پسندی برای دیگران انجام دهی؟ او قیمت را نمی‌داند، خدای او که قیمت را می‌داند. این رفتار تو سرقت است نه معامله و خرید و فروش. پول باید برکت داشته باشد تا برای ما مفید باشد. پول بدون برکت از گلوی ما پایین نمی‌رود و نصیب دیگران خواهد شد».

حضرت علی علیه‌السلام می‌فرمایند: «رزق و روزی دو بخش است: روزی و رزقی که سهمیۀ توست و تو را می‌طلبد و هیچ کس نمی‌تواند آن را از تو بگیرد؛ و رزق و روزی‌ای که تو آن را جست‌وجو می‌کنی، اما معلوم نیست از آن بهره‌مند می‌شوی یا نصیب دیگران می‌شود».^۱

امام سجاد علیه‌السلام می‌فرمایند: «از خطاها و لغزش‌هایتان طلب آمرزش، و از گناهانتان توبه کنید که خداوند آنچه را انجام داده‌اید می‌داند و می‌بیند».^۳

اللهم نبهنا عن نومة الغافلین.

‌