چیستی معروف و منکر

اسحاق بن عمار، از اصحاب امام صادق علیه‌السلام، خدمت آن حضرت شرف‌یاب شد و عرض کرد: «یکی از دوستانم که تا حدودی ضعیف و ناتوان بود با من دربارۀ رفتن به حج تمتع مشورت کرد. به دلیل ضعیف‌الحال‌بودنش او را از رفتن به حج منع کردم». حضرت فرمودند: «به دلیل این رفتارت یک سال مریض‌ خواهی شد»؛ و همان‌طور که امام فرمودند یک سال در بستر بیماری افتادم.

در زیارت‌ آل یس می‌خوانیم: «معروف آن چیزی است که شما به آن امر می‌فرمایید و منکر آن چیزی است که شما آن را نهی می‌فرمایید». دستورهای الاهی به میل و تشخیص ما نیست. باید از امام معصوم علیه‌السلام پیروی کنیم. بزرگ‌ترین بلایی که اعتقادات مردم را فاسد کرده، در نتیجۀ تفسیر به رأی‌هایی است که از صدر اسلام تاکنون انجام شده است. در حدیث مفصلی پیامبر ‌اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله می‌فرمایند افرادی که آیات‌ و روایات و احکام را تفسیر به رأی می‌کنند مشمول لعنت خدا و ملائکه قرار خواهند گرفت.^۱ قرآن مجید می‌فرماید: «وَ مَا يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلَّا اللَّهُ وَالرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ؛^۲ تأویل و مفهوم واقعی قرآن را نمی‌دانند، مگر خدا و کسانی که در علم قرآن راسخ‌اند [که فقط ائمۀ (صلوات الله علیهم) هستند]».